De Belgische Herder

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Geschiedenis De Tervuerense
De Langharigen  "Tervuerense Herder"
Mr.F.Corbeel, brouwer te Tervueren, had een broer in Brussel die eveneens met brouwen bezighield. Deze laatste bezat een zwartgevlamde  vaalrode hond met lang haar, die de naam Tom droeg, en berucht was voor zijn uitzonderlijke woestheid. Mr.F.Corbeel had het groot geluk om Tom te kunnen meenemen en bij hem te vestigen. Hij voegde bij zijn kwaliteiten van uitstekend waakhond, de kwaliteiten van een eerste klas trekhond en hij was daarbij een erg moedige hond. Overdag trok hij de kar en in de avond terroriseerde hij de late wandelaars die langs de muren van de brouwerij liepen.
Mr.F.Corbeel verkreeg een goed nageslacht van zijn hond Tom en gaf aan Mr.C.Danhieux twee hondenjongen als geschenk die later een groot aantal pups gaven waaronder de beroemde Milsart, Bibi, enz. Hun nageslacht liet zich opmerken door zuiverheid van type en de rijkheid van kleur. Het fokken van vaalrode langharigen ging vol enthousiasme door. Op een bepaald moment fokte Mr.C.Danhieux in één seizoen zestien honden. Milsart werd geboren uit Miss na koppeling met de zwarte langharige Duc de Groenendaal, zodat men deze voorvader bij de stamboom van deze voorvader van de Groenendaals en bij de stamboom van de Tervuerens aantreft. Deze twee variëteiten lijken als twee druppels water op elkaar op de kleur van de vacht na. Wetend dat het zwarte haar dominant is op alle andere kleuren en doorgegeven wordt door een koppel genen, die we zullen aanduiden met de letters GG; kunnen we afleiden dat vaalrood recessief is in vergelijking met zwart en dit duiden we aan met de letters tt. We verkrijgen dan de volgende drie verschillende combinaties:
GG=homozygoot zwart, m.a.w. een Groenendaal die slechts het zwarte doorgeeft
Gt=heterozygoot zwart, m.a.w. een Groenendaal die ofwel zwart ofwel vaalrood kan doorgeven
tt=homozygoot vaalrood, m.a.w. een Tervueren die enkel het vaalrood kan doorgeven.

Hieruit blijkt dat een Tervueren steeds homozygoot is, terwijl een Groenendaal ook heterozygoot kan zijn.

Wanneer men een homozygote Tervueren tt samenbrengt met een homozygote Groenendaal GG, dan zijn alle nakomelingen van de eerste generatie homozygoot Gt, die dus 50% van de recessieve Tervueren genen bezitten (1e wet van Mendel).

Wanneer men bij de tweede generatie twee honden Gt koppeld, behaalt men de volgende resultaten:

 

                                                         Gt  X   Gt

               ┌────────────┬────────────┴───────────┬────────────┐
              GG                    Gt                                          Gt                     tt
           
              25%                                         50%                                       25%

Zo zijn de recessieve kenmerken die verborgen waren, verschenen in de tweede generatie met 25% (2e wet van Mendel). Genetisch gesproken, moet Duc de Groenendaal, hoewel hij zwart was, vaalrode exemplaren tussen zijn voorouders hebben, anders zou de kruising van zwart met zuiver vaalrood bij de eerste generatie enkel zwart geven. Uit zijn koppeling met Miss, zou nooit Milsart geboren zijn, een uitzonderlijk mooie Tervuerense, het echte prototype van de variëteit. Door de herhaalde inteelt van Milsart met zijn moeder of zijn dochters, evenals door de koppelingen tussen zijn nakomelingen, zijn de fokkers erin geslaagd, in enkele generaties, de kenmerken van de langharige vaalrode variëteit vast te leggen.

Op alle tentoonstellingen van 1892 tot 12 maart 1898, werden alle langharige herdershonden in één klasse verzameld. Vanaf 12 maart 1898 werden ze in twee klassen verdeeld: de zwarte en de anderen, bij dewelke de vaalrode kleur domineerde.
Vanaf half mei 1899, is het onder de vlag van de Vereniging van de Belgische Herders dat de vaalrode langharige asiel vindt. De herdershond met vaalrood lang haar verschijnt opnieuw onder het beschermheerschap van de Koninklijke Maatschappij St-Hubertus, op de tentoonstelling georganiseerd op 5 mei 1907 door de Vereniging van de Belgische Herders. Dit eerste kampioenschap voor deze variëteit werd gewonnen door de oude Milsart.
In 1914, behaalde Creole, een teefje met lang "grijs" haar de eerste plaats op de tentoonstelling te Brussel. Voortgebracht door Doka en Demon de L"Enfer, twee Groenendaals, trok ze vooral de aandacht omwille van haar uitmuntende type en karakter. Tervuerens en "grijze" langharigen verschijnen in nesten van Groenendaals, en Tervuerens verschijnen in nesten van Mechelaars. Dit opduiken van oude vachtsoorten is soms van een uitstekende kwaliteit, die vaak het CAC behalen voor schoonheid en werk. De honden, gekozen als pijlers voor het fokken liggen aan de oorsprong van productielijnen van individuen van de eerste klasse. Dit is onder meer het geval van de "grijze" langharige Filoza, waarvan de Groenendaal nakomelingen, samengebracht met beroemde elementen zoals Tan de L'Infernal, de "grijze" kleur hebben doorgegeven.

Vanwaar komt deze "grijze" kleur bij de Belgische Herdershond? Twee pigmenten zijn verantwoordelijk voor deze kleuren bij de hond:
  • de ene, het zwart (of melanine) maakt het haar helemaal zwart.
  •   het andere is het vaalrode (of feomelanine) dat gaat van lichtgeel tot donker ros, met zwarte sporen en komt  voort uit een tweekleurig haar, ofwel vaalrood op de basis en zwart op de uiteinden.

Het "grijs" bij de Belgische Herdershond komt in feite voort uit een verdunning van de vaalrode kleur veroorzaakt door de aanwezigheid van een gen dat men Cch noemt, maar waarvan de zwarte sporen, het zwartgevlamde blijft bestaan.

Ook veroorzaakt een zeer zwartgevlamde vacht op een ondergrond van zeer licht vaalrood een effect van "grijs".
Het komt veelvuldig voor dat de honden die "grijs" zijn bij de geboorte vaalrood worden door het verouderen, net zoals bij de andere vaalrode honden van het ras. In de moderne kynologische terminologie, is het exacte woord niet "grijs" of "isabelkleurig" maar wel "zandkleurig".
Alle haren kunnen drager zijn van dit recessieve gen, maar het komt uiterst zelden voor bij de ruw- en kortharigen. De geschiedenis van de variëteit, vertelt ons dat de huidige Tervuerens voorgebracht zijn door zandkleurige voorouders.

Het is dank zij deze invloed dat de variëteit Tervueren vandaag de meest representatieve is zowel in België, Frankrijk als Nederland.
De vreselijke schade die de Eerste Wereldoorlog heeft aangericht, liet slechts enkele individuen van het ras overleven
De beste Tervuerens voortgebracht tussen de twee oorlogen (1919 - 1939) hadden een andere oorsprong: zij kwamen voort uit zuivere Mechelaars.
 Het zijn de nakomelingen van Minox (LOSH 115141), langharige zoon van de Mechelaars Minox (LOSH 10043) en Nina, die veelvuldig werd gekoppeld met vaalrode langharige teefjes, en zo de geboorte gaven aan een groot aantal kwaliteits individuen.

 De Tervuerens van deze oorsprong , zijn over algemeen betere types en meer homogeen dan de Tervuerens van 1914. Deze waren meestal afkomstig van dezelfde honden als de beste Groenendaals.

De honden van deze oorsprong hebben over het algemeen een zeer mooie zwartgevlamde vaalrode kleur. De intensiteit van de vaalrode kleur, gezocht door sommigen Tervueren liefhebbers, wordt veroorzaakt door de genen "rufus" genaamd.
Hoe groter het aantal "rufus" genen, hoe sterker de vaalrode kleur. In hoeveelheid de zwakte, is de variëteit van de Tervuerens ook tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest geraakte. De variëteit van Tervuerens is dus opnieuw gecreëerd geweest door individuen voortgekomen uit Mechelaars of Groenendaals, ofwel uit een intervariëtaire koppeling. 

Zo vat Veearts Y.Surget, huidige voorzitter van de Club Français du Chien de Berger Belge, de situatie van de Tervueren na de laatste oorlog samen in een  artikel verschenen in 1982 in gespecialiseerd Frans magazine:

"Het aantal werd aanzienlijk verminderd door het conflict van 1939 - 1945 met als gevolg, dat slechts enkele Groenendaals en Mechelaars overleefden. 

De variëteit van de Tervueren, die toen de minst gekende was en die ongetwijfeld het zwakste effect had, was totaal vernietigd door de berovingen en de plunderingen van de bezetter. De smaak van sommige fokkers  voor deze mooie variëteit, leidde tot de koppeling van enkele langharige honden die hier en daar hadden overleefd, of geboren uit Mechelaars (aangezien het kenmerk lang haar recessief is ten opzichte van kort, wat verklaart dat Mechelaars geboorte kunnen geven aan Tervuerens) gekoppeld met andere Mechelaars.
Het was gemakkelijk, om in enkele generaties tijd, doorspekt van koppelingen met Groenendaals, opnieuw een aantal Tervuerens vast te leggen: de honden die we vandaag kennen zijn hun nakomelingen. Dit verklaart waarom men voor onze beste huidige Tervuerens, teruggaat langs de genealogische lijn tot bij Picard d'Uccle en Petite, tot bij Vos en Liske of Samlo en Dewet, maar nooit meer tot bij Milsart, Tom en Poes."

Vandaag heeft de zandkleurige langharige variëteit vooral in het buitenland, fervente liefhebbers en vastberaden verdedigers. Het aantal Tervuerens op tentoonstellingen van Belgische Herdershonden is actueel het grootst.
Frankrijk heeft nu ongetwijfeld de top bereikt op het gebied van het fokken van Tervuerens en mag zich gevleid voelen de meest dynamische fokkers te kennen. Om zich te overtuigen hoeft men enkel de speciale editie van december van het maandelijkse tijdschrift van de Club Français du Chien de Berger Belge, gewijd aan het fokken, in te kijken.


Laatst aangepast op zaterdag, 18 december 2010 11:41  
Aantal Bezoekers

Webmaster Geert Fokkens